Hier volgen wat ervaringen van ons beginnend schaaphouderschap. Wellicht herkent
u zich erin of heeft u tips, laat dat dan even horen, wij zijn benieuwd!
maden bekappen scheren lammeren rammen! vlees
Nadat we onze eerste schaapjes een winter lang hadden verzorgd brak er ergens
in mei 2004 toch even paniek uit. Een schaap lag veel, kwam niet met de rest
mee en leek pijn te hebben aan haar achter benen. De groep naar binnen gehaald
en wat bleek: maden rondom de staart. De huid werd al aangevreten.
Vliegen (die groene vooral) vinden het rondom een schaapsuiteinde erg prettig
vertoeven, lekker warm en vochtig, een prima plek om het nageslacht te laten
uitbroeden....
Omdat we heel ambitieus waren en van plan waren om de schapen met de hand te
scheren hadden we een schaapscheerders schaar klaar liggen. We zijn meteen begonnen
om het slachtoffer te scheren en dat was geen dag te laat. Dat was overigens
geen fris karweitje...
Het jaar erop (2005) geen problemen gehad. We sproeiden de schapen af en toe
met Neocidol. Door ze compact op te drijven (zie foto) zijn de met een gieter
goed te behandelen. De gieter gebruiken we verder alleen voor dit doel, want
het is geen prettig goedje.
Het jaar daarop (april 2006, na het aflammeren) werden er toch weer wat maden ontdekt door de schaapscheerder die bij ons thuis kwam scheren.. We hadden nog geen Neocidol gesproeid dat jaar, omdat we dachten door vroeg te scheren we eraan konden ontsnappen. Hij adviseerde om de staarten te couperen. Dat gaan we voorlopig nog niet aan beginnen, omdat we een schaap met staart toch wel erg mooi vinden. De wondjes hebben we met blauwsel ingespoten en met het schaap gaat het verder goed. Er was zelfs een schaap bij dat wel gecoupeerd was (geheel gecoupeerd,niet voor 2/3) dat ook wat maden had. Couperen is dus niet de gehele oplossing voor het maden probleem. Controle en om het juiste moment scheren en met Neocidol behandelen is denken wij effectiever. Voor grote schapenboeren is dit economisch waarschijnlijk niet rendabel.
In de nazomer van 2007 weer maden! Eentje had best wat wondjes. Met scheren, Neocidol en blauwsel is het wel weer goed gekomen, maar toch....weer net op 't nippertje. En natuurlijk net op een dag dat je de dag ervoor iemand anders naar de schapen hebt laten kijken. Advies: in de risico periodes (warm en vochtig weer) altijd zelf je beestjes controleren. Zelf zie je het beste of een schaap anders reageert dan normaal, achter blijft bij de kudde, niet goed loopt etc.
Volgend jaar (2007) gaan we het nog anders doen. Scheren voor het aflammeren (ergens eind Februari, begin Maart) en dan de schapen binnen houden (in ieder geval 's nachts en als het overdag koud/nat is) tot na de lammertijd. Dan sproeien met Neocidol als ze de wei weer ingaan. In de nazomer nog eens sproeien. Als dit werkt hoeven we aan couperen niet te beginnen. Als het niet werkt gaan we toch couperen, omdat het schaap daar eventjes last van heeft, aantasting door maden is vele malen ergen en in het ergste geval zal het schaap het met de dood moeten bekopen.
Let wel op: als je Neocidol gebruikt moet je een wachtijd in acht nemen voordat de beestjes naar de slager kunnen.
In het eerste jaar van ons schaaphouderschap hebben we in de avonduurtjes (kinderen op bed) de schapen met de hand geschoren (geknipt dus). Het was erg leuk, maar omdat ons tempo was niet erg hoog en de belasting voor de rug meer dan verwacht.
De schapen zagen er ook wat plukkerig uit....
We lieten daarom een schaapscheerder komen die in een uurtje de gehele koppel scheert. De vachten houden we zelf voor de verkoop. De vacht is erg geschikt om wol van te spinnen en om vilt mee te maken en is blijkbaar best gewild, ieder jaar raken we de vachten wel kwijt. Op deze manier was het scheren voor ons gratis.
Na een aantal jaren blijken alle schapenscheerder bij ons in de buurt te stoppen. We hebben nu zelf een scheerapparaat gekocht en in 2008 zelf de schapen geschoren met goed resultaat! Het tempo zit er nog niet in, maar dat zal in de loop der jaren wel veranderen. En ach, het is hobby dus het mag wat tijd kosten!
Bekappen doen we zelf. Op het moment dat ze om welke reden dan ook binnen zijn
gebracht controleren we de hoefjes even. We hadden al wat mesjes voor de paarden
en daarmee doen we ook de schapen. Een schaapscheerder adviseerde ons om een
wat korter mesje te nemen (bv een ent mesje dat boomkekers gebruiken) , omdat
dat wat makkelijker werkt op een schaapshoef. Hij heeft ons laten zien hoe het
moet en hoe ver je snijden kan. Belangrijk is om te proberen in 1 keer van voor
naar achteren een nette plak eraf te snijden. Nog belangrijker is om het stukje
hoef dat naar onder de hoef groeit, dat rubber-achtige flapje, er helemaal af
te krijgen inclusief eventuele kloofjes. Je zult zien dat daar altijd veel troep
in blijft hangen dat ontstekingen kan veroorzaken. Probeer een ervaren iemand
te vinden die het je een keer kan voordoen. Als het eenmaal gezien hebt en wat
advies hebt gekregen kan je het bekappen makkelijk zelf doen. Onze scheerder
gaat wellicht wat cursusjes verzorgen in het noorden van het land (scheren,
bekappen, lammeren halen). Zodra we daar meer over bekend is kan je hier meer
informatie vinden.
Tip: doen een stukje duimsdik tuinslang (oid) om de duim van de hand waarmee
je het mesje vasthoud. Dan kan je in 1 keer een mooie snede maken zonder je
om je duim zorgen te hoeven maken!
Het eerste lammer seizoen voor ons (2004) was erg spannend. Onze toenmalige ram (we kochten een koppel ooi + twee ooi lammeren en een ram) had onze ooi gedekt. In maart werden twee lammetjes geboren. We merken dat het werpen begonnen was doordat we een ballon van vruchtwater zagen hangen (zie foto). Het duurde echter erg lang (uren) zonder lam! We hebben het toen eens van dichtbij bekeken en zagen uiteidelijk een hoefje en neusje naar buiten piepen, daar bleef het helaas bij. Na wat voorzichtig met de vingers rondom het snuitje gevoeld te hebben bleek dat het andere hoefje/beentke opgevouwen zat. Nadat dit met wat gepeuter was recht gelegd werd het eerste lammetje geboren. De tweede volgde snel daarna.
In 2005 geen lammeren (we hebben de ram inmiddels verkocht en een andere aangeschaft).
In 2006 maar liefst 7 lammetjes van onze 4 ooien! Bijna alle worpen gingen erg
goed, zonder tussenkomst van ons. Bij 1 schaap echter bleek dat de ooi met haar
achterwerk tegen een muurtje was gaan liggen waardoor het lam er niet uit kon.
Nadat we de ooi verlegd hadden was ook dit snel opgelost. Een ander lam was
wat suffig,maar na opwijven met een pluk stro ging maakt edeze een goede doorstart.
De lammeren blaken van gezondheid, stonden snel op de benen en dronken binnen
mum van tijd bij hun moeders. Opvallend was dat nagenoeg alle lammeren rond
het middag uur zijn geboren.
Najaar 2006 zijn we een weekeindje weg. Onze oppassers bellen: "een ramlam heeft een ander ramlam gebeukt!" Na enige tijd overlijdt het lam aan zijn verwondingen (gebroken rib dat tot inwendige verwondingen heeft geleid). We hadden 3 ramlammen bij elkaar, lekker buiten dachten we nog (stonden eerst binnen). Achteraf hadden we al gemerkt dat ze tijdens het voeren binnen wat kop stootjes begonnen te geven. Voor een volgende keer het signaal om ze apart te houden!
Eigenlijk hadden de lammeren veel eerder naar de slager gebacht moeten worden, maar omdat we vanwege de lange warme zomer vrij laat in het jaar nog Neocidol hebben gebruikt zaten we aan een 'wachttijd' vast. De rammetjes kwamen dus al in hun pubertijd toen ze nog bij elkaar in de wei liepen. Weer veel van geleerd, maar we hopen het niet weer mee te maken. Omdat het weekeind was, is een noodslachting niet meer gelukt, dus de Rendac heeft het beestje opgehaald. Tot onze verbazing tegen absurd lage kosten.
In eerste instantie verkopen we onze lammeren voor het leven. Echter lukt dat niet altijd. De overgebleven lammeren - meestal de rammen en evt voor het stamboek afgekeurde ooien - brengen we zelf naar een lokale ambachtelijke slager. Zo komen er geen handelaren aan te pas en hoeven de lammeren niet op transport. De kleine lokale slager heeft werk en de beestjes worden tot aan hun einde zo goed mogelijk verzorgd. De (h)eerlijke vlees produkten consumeren we zelf en verkopen we ook wel.